Ticaret Odası Yöneticisi Başman: Kriz masası kurulmalı

Kuzey Kıbrıs Türk Ticaret Odası (KTTO) Yönetim Kurulu Üyesi Ali Başman, Orta Doğu’daki çatışmaların Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) ekonomisine petrol, lojistik ve tedarik zinciri kanallarından zincirleme biçimde yansıyacağı uyarısında bulundu. KIBRIS TV’de Elif Şen Çatal’ın programına katılan Başman, “Hazırlıklı değiliz, sürprizlere açık bir süreç bizi bekliyor.” sözleriyle olası şokların derin etkisine dikkat çekti.

Akaryakıt ve enerji maliyetleri baskı yaratıyor

Başman, bölgede başlayan akaryakıt zamlarının elektrik üretim maliyetleri ve doğrudan tüketici fiyatlarına hızla yansıyacağını belirtti. Hükümetin açıkladığı tasarruf tedbirlerini önemli bulsa da uygulanan önlemlerin yetersiz kaldığını, bu tedbirlerin sağlayacağı tasarrufun şeffaf şekilde kamuoyuna sunulması gerektiğini vurguladı.

Ekonomik kırılganlıkların kaynağı: TL, enflasyon ve ithalata bağımlılık

KKTC’nin Türk lirası kullanımı, yüksek enflasyon ve faiz seviyeleri ile ithalata bağımlı ekonomik yapısının dış dalgalanmalara karşı kırılganlığı artırdığını söyleyen Başman, Güney Kıbrıs’ın AB ve Gümrük Birliği avantajları nedeniyle daha düşük maliyetle ürün temin edebildiğini hatırlattı. Bu çerçevede Maliye Bakanlığı’na ana tüketim gruplarındaki bazı fonların kaldırılması yönünde yazılı öneri sunduklarını açıkladı.

Turizm ve hizmet sektörü riske girebilir

Turizm açısından bölgedeki güvenlik riskinin artmasının Avrupa’dan gelen turistlerin seyahat tercihlerini etkileyebileceğini belirten Başman, sezonun kritik döneminde hizmet sektörünün olası bir derinleşmeden doğrudan zarar görebileceğini belirtti.

Önerilen acil ekonomik tedbirler

Tüm vatandaşları kapsayan daha geniş desteğin uygulanması, kayıt dışılığı azaltacak önlemler.
İş araçlarında vergi indirimi, lüks araçlarda daha yüksek vergi uygulanması ile ekonomik yükün dengelenmesi.
Ana tüketimde fiyat baskısını azaltmak için et sübvansiyonu önerisi (aylık yaklaşık 60 milyon TL civarında bir müdahale potansiyeli).
Sosyal sigorta işveren primlerine yönelik desteklerin kalıcılığının ve kapsamının gözden geçirilmesi.
Üretimi koruyacak, kaynak bazlı ve süreli destek mekanizmaları kurulması.

Kriz masası çağrısı ve siyaset değerlendirmesi

Başman, ekonomik örgütlerle birlikte devlet yetkililerini içerecek bir “kriz masası” kurulmasının gündemde olduğunu, amaçlarının hızlı ve uzlaşıya dayalı önlemleri hayata geçirmek olduğunu söyledi. Mevcut bütçe baskısı ve borç yükü göz önüne alındığında, iktidar-muhalefet ayrımı gözetmeksizin ortak akılla hareket edilmesi gerektiğini ifade etti. Ayrıca Başman, aktif siyasete dönme niyetinin olmadığını, geçmişte siyasette yaşadığı hayal kırıklıkları nedeniyle tekrar aday olmayacağını belirtti.