Düşük seyreden petrol fiyatlarının etkisiyle dünyanın en büyük 12 petrol şirketinin toplam kârı 2025 yılında yaklaşık 27 milyar dolar azalarak 220 milyar dolara geriledi. Energy Intelligence Group’un Petrol Piyasaları Ekonomisti Julien Mathonniere’ye göre, Hürmüz Boğazı kaynaklı gerilimlerin kalıcı olması halinde fiyatların yükselmesiyle şirket kârlılıklarında bu yıl toparlanma görülebilir.
Jeopolitik riskler ve fiyat senaryoları
Mathonniere, gerilimin hızlı şekilde yatışması durumunda 2026’da Brent petrolün varil başına ortalama 81 dolar civarında dengelenmesinin beklendiğini belirtiyor. Ancak çatışmanın uzaması ve Hürmüz’ün kapanması halinde fiyatların 150 dolara kadar yükselebileceğini vurguladı; her geçen günün piyasaya yukarı yönlü ekstra baskı getirdiğine dikkat çekti.
Şirket yatırım stratejilerinde yeniden değerlendirme
Uzman, son yıllarda uluslararası petrol şirketlerinin daha cazip mali koşullar nedeniyle Körfez bölgesine yöneldiğini, ancak yeni jeopolitik gelişmelerin yatırım kararları, risk-getiri hesapları ve portföy çeşitlendirme stratejilerini yeniden şekillendireceğini söyledi. Bu durum, bölgesel yatırımların cazibesini ve stratejik riskleri yeniden masaya getirecek.
Fiyat artışının sınırları ve maliyet etkisi
Yüksek petrol fiyatlarının şirket kârlılığını artırabileceğini ancak daha sert sıçramalar için fiyatların uzun süre varil başına 120 dolar ve üzeri seviyelerde kalmasının gerektiğini belirten Mathonniere, ayrıca yüksek fiyat artışlarının eş zamanlı olarak artan maliyetlerle dengeleneceğini, bunun da kazancın tamamen olumlu olmadığı anlamına geldiğini aktardı.
Arz kesintileri, IEA müdahalesi ve Irak-Türkiye hattının katkısı
Orta Doğu’daki savaşın yarattığı arz kesintisine karşı Uluslararası Enerji Ajansı’nın 400 milyon varillik acil stok salımı kararı, piyasa üzerindeki etki açısından sınırlı kaldı. Mathonniere bu miktarın yıllık bazda günlük yaklaşık 1 milyon varil katkı anlamına geldiğini, oysa Hürmüz kaynaklı açığı kapatmak için günlük yaklaşık 10 milyon varil ek üretime ihtiyaç bulunduğunu vurguladı. Irak-Türkiye petrol hattının yeniden açılması fiyatları bir miktar rahatlatmış olsa da hattın sağladığı günlük en fazla 200 bin varillik katkı Hürmüz açığının yalnızca yüzde 1’ini karşılayabiliyor.
OPEC+ etkisi ve piyasa dengesindeki bozulma
Mathonniere, 2025’te kârların düşmesinde düşük petrol fiyatlarının belirleyici olduğuna işaret ederek OPEC+ politikalarının fiyatları dengelemekte yetersiz kaldığını söyledi. Bazı üyelerin aşırı üretimi ve arzın kademeli geri dönüşü piyasayı gevşetirken; zayıf talep artışı, yükselen sermaye maliyetleri ve baskı altındaki rafinaj marjları şirket bilançolarını olumsuz etkiledi.
Büyük şirketlerin 2025 kârları: Rakamlar ve düşüşler
AA derlemesine göre, söz konusu 12 şirketin toplam kârı 2025’te yaklaşık 220 milyar dolar oldu; bu rakam bir önceki yıl elde edilen 247 milyar dolara kıyasla yüzde 10,9 düşüşe işaret ediyor. Şirket bazında değişimler şöyle gerçekleşti:
- Saudi Aramco: yüzde 5,1 azalış ile 104,7 milyar dolar
- ExxonMobil: yüzde 14,5 düşüş ile 28,8 milyar dolar
- Shell: yüzde 21,9 azalış ile 18,5 milyar dolar
- TotalEnergies: yüzde 14,7 düşüş ile 15,6 milyar dolar
- Chevron: yüzde 30,3 azalış ile 12,3 milyar dolar
- ConocoPhillips: yüzde 13,5 düşüş ile 8 milyar dolar
- bp: yüzde 25,7 azalış ile 7,5 milyar dolar
- Equinor: yüzde 30,4 düşüş ile 6,4 milyar dolar
- Eni: yüzde 5,6 azalış ile 5,7 milyar dolar
- Schlumberger: yüzde 24,4 düşüş ile 3,4 milyar dolar
- Baker Hughes: yüzde 13,3 azalış ile 2,6 milyar dolar
- Halliburton: yüzde 48,8 düşüş ile 1,3 milyon dolar
Sonuç olarak, küresel petrol piyasasındaki belirsizlikler, hem arz-talep dengesini hem de büyük enerji şirketlerinin kârlılık görünümünü yakından etkiliyor. Hürmüz hattındaki gelişmelerin süresi ve OPEC+ üyelerinin uygulayacağı üretim politikaları, 2026 ve sonrası için belirleyici olacak.
News
Ekonomi
Ekonomi
Ekonomi
Ekonomi
Ekonomi
Ekonomi
EKONOMI
