NewsKooperatif Modeliyle Et Krizine Çözüm Mü? Bakan Çavuş ve Üreticilerden Ortak Çağrı
Hayvan üreticileri ile kasapların birlikte geliştirdiği “kooperatif” önerisi, Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Hüseyin Çavuş’un da desteğini alabilecek mi? Tarım Bakanı uygulama için yazılı talep istedi.
Bakan Çavuş: Projeyi yazılı olarak getirin, izni vereceğim
Tarım Bakanı Hüseyin Çavuş, basına yansıyan kooperatif çalışmasının resmi kanallardan kendilerine iletilmesi gerektiğini vurguladı. Çavuş, Hayvancılar Birliği veya Kasaplar Birliği’nden resmi bir başvuru gelmesi halinde ithal ete onay verebileceğini söyledi. Bakan, iki ay önce basın yoluyla ilk duyumları aldıklarını ancak bugüne kadar somut bir proje iletilmediğini belirtti ve “Kapımız her zaman açık; yazılı bir talep gelirse süreç başlar” dedi.
Kooperatif önerisinin içeriği ve hedefleri
Hayvan Üreticileri ve Yetiştiricileri Birliği Başkanı Adil Onalt, kooperatif modelinin hem üreticiyi hem kasabı koruyacak, tüketiciye daha uygun fiyat sunacak bir yapı olacağını açıkladı. Onalt’ın önerisinde veteriner ve gıda mühendislerinden oluşan profesyonel bir yönetim, canlı hayvan toplanmasından kesime ve karkas dağıtımına kadar tüm süreçlerin kooperatif bünyesinde yürütülmesi yer alıyor. Model gerektiğinde ithalatla desteklenebilecek; hem canlı hayvan hem de donmuş et ithalatı seçenekleri masada tutuluyor.
Mezbaha sayısının azaltılması ve denetim vurgusu
Onalt, mevcut 11 mezbahadan aktif olan 9’unun sayısının 2’ye düşürülmesini talep ettiklerini belirtti. Bu değişikliğin amaçlarından biri denetim kapasitesini artırmak ve kayıt dışı kesimleri engelleyerek gıda güvenliğini sağlamak. Ayrıca kooperatif modelinin piyasa dalgalanmalarını azaltacak bir “denge mekanizması” görevi görmesi hedefleniyor; fiyat artışlarında kooperatifin devreye girerek piyasayı dengelemesi planlanıyor.
Bakanla iletişim eksikliği ve prosedür hatırlatması
Çavuş, bazı tarafların randevu talep edildiği halde kendisine ulaşılamadığı yönündeki ifadeleri reddetti. Bakanlık kayıtlarında herhangi bir randevu talebi bulunmadığını söyleyen Çavuş, “Aracıya gerek yok, doğrudan gelinsin” çağrısı yaptı. Ayrıca 2024 yılında uygulanan ve piyasaya 60 ton donmuş et sevk edilmesini sağlayan örneği hatırlatarak, hükümetin sektöre destek vermeye hazır olduğunu aktardı.
Fiyatlar, kaçak iddiaları ve üretim verileri
İç piyasadaki et fiyatlarının yüksekliğine ilişkin tartışmalarda “güneyden kaçak et” iddialarını değerlendiren Çavuş, bu iddiaları destekleyecek yeterli veri görmediğini söyledi. Mezbaha verilerinin son yıllarda artış gösterdiğini belirten Bakan, hayvancılıkta 2024-2026 döneminde kesimlerin yükseldiğini ve anaç küçükbaş sayısında artış yaşandığını vurguladı. Çavuş, fiyat farklarının nedenini açıklığa kavuşturmak için sektör temsilcilerine doğrudan bilgi çağrısı yaptı.
Üreticilerden net talep: “Devlet adım atsın”
Adil Onalt, kooperatif modeline ilişkin hazırladıkları protokolün tamamlandığını ve uygulama için devletin yasal yetki düzenlemesini beklediklerini belirtti. Onalt, sistemin kurulmasıyla kaçak hayvan ve kaçak kesim gibi sorunların ortadan kalkacağını, ekonomik döngünün ülke içinde kalacağını savundu. Üreticiler ve kasaplar ortak hedeflerinin halkın uygun fiyata ete erişimi olduğunu tekrarladı.